28/04/2026

TRÀ SHAN TUYẾT CỔ THỤ: KHI DI SẢN HỘI TỤ CÙNG Y HỌC TRỊ LIỆU VÀ KINH TẾ BẢN ĐỊA

Tại tọa đàm văn hóa "Bánh trà cổ: Gói trọn miền xưa - Khơi dòng tuyệt tác", câu chuyện về trà Shan tuyết cổ thụ đã vượt ra khỏi giới hạn của một thức uống truyền thống hay một thú chơi sưu tầm.

Dưới lăng kính của những chuyên gia trong lĩnh vực y tế và dược liệu, những bánh trà mang đậm dấu ấn thời gian đang mở ra một hướng đi đầy tiềm năng: Kết hợp giá trị chăm sóc sức khỏe, du lịch trải nghiệm và bệ phóng cho kinh tế bản địa.

Không chỉ là thức uống, mà là dược liệu y học cổ truyền

Sự chuyển hóa nội chất của những bánh trà cổ thụ qua thời gian (lão trà) mang lại những lợi ích lâm sàng rõ rệt cho sức khỏe người dùng. Đây là yếu tố thu hút sự quan tâm đặc biệt từ giới y khoa.

Thái Trọng Nguyễn (ngoài cùng bên phải) và các chuyên gia tại tọa đàm “Bánh trà cổ Shanam: Gói trọn miền xưa, khơi dòng tuyệt tác” ngày 16/4

Dưới góc độ của một người làm nghề y, anh Thái Trọng Nguyễn (Phó giám đốc Phòng khám Y dược Sài Gòn Duyên Hải) đánh giá rất cao về những tiềm năng này: "Đối với trà của mình hiện tại, nó đang mang một ý nghĩa về sức khỏe rất là cao. Nhiều người đã được trải nghiệm và đã có được tầm nhìn về nó rồi. Nếu mình phát triển mảng sức khỏe của trà này tốt hơn nữa thì sẽ rất tuyệt".

Đồng tình với quan điểm này, chị Hoàng Thị Nghĩa (Giám đốc Hợp tác xã Dược liệu Bản Mường Xanh) - một người con sinh ra và lớn lên ngay tại vùng trà Shan tuyết - chia sẻ sự đồng điệu sâu sắc: "Bản thân là một người làm về trị liệu Đông y, tôi thấu hiểu được giá trị dược liệu y học cổ truyền mà trà mang lại. Tôi muốn hiểu sâu sắc hơn những giá trị bảo tồn và mong muốn được góp phần bảo tồn điều đó".

Lời giải cho bài toán kinh tế vùng cao

Để trà cổ thụ thực sự "sống" và phát triển bền vững, việc tạo ra một hệ sinh thái thương mại minh bạch là điều tất yếu.

Đứng trước ý tưởng về một sàn giao dịch thương mại dành riêng cho trà bánh, các chuyên gia đều bày tỏ sự kỳ vọng.

Mặc dù thừa nhận đây là một mô hình còn khá mới mẻ, anh Thái Trọng Nguyễn nhận định: "Nếu thúc đẩy nhanh được cho nó thì sẽ tốt hơn rất nhiều, để có thể tiếp xúc được với những người ở xa nhiều hơn". Một sàn giao dịch chuẩn mực sẽ là cầu nối đưa sản phẩm tiếp cận những tệp khách hàng tiềm năng mà các phương thức phân phối truyền thống chưa vươn tới được.

Đứng ở góc độ của người sản xuất và gìn giữ vùng nguyên liệu, chị Hoàng Thị Nghĩa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn kết sản phẩm với sinh kế người dân: "Bản thân tôi rất mong muốn cây trà sẽ gắn liền với kinh tế bản địa. Chính vì vậy, tôi mong muốn được nâng cao giá trị của vùng đất nông nghiệp lên và tạo ra những sàn giao dịch có giá trị về lâu dài cho hệ sinh thái".

Chị Hoàng Thị Nghĩa (bên phải) tại tọa đàm “Bánh trà cổ Shanam: Gói trọn miền xưa, khơi dòng tuyệt tác” ngày 16/4

Mô hình tích hợp: Trị liệu, Du lịch và Văn hóa bản địa

Không dừng lại ở việc kinh doanh đơn thuần, đích đến cuối cùng mà các chuyên gia hướng tới là một hệ sinh thái trải nghiệm toàn diện.

Hiện thực hóa khát vọng này, chị Hoàng Thị Nghĩa cho biết bản thân đang từng bước đưa di sản vào đời sống thực tế: "Mong muốn lớn nhất của tôi là ứng dụng trà trong trung tâm trị liệu của mình cùng với các sản phẩm bản địa, kết hợp văn hóa trải nghiệm và gìn giữ, bảo tồn vùng trà. Đó là điều mà tôi đã, đang thực hiện mỗi ngày".

Bên cạnh mảng sức khỏe, tiềm năng du lịch vùng trà cũng là một đòn bẩy lớn. Khách h không chỉ mua trà, mà còn muốn trực tiếp trải nghiệm không gian văn hóa nơi sản sinh ra nó.

Nhắc đến điều này, anh Thái Trọng Nguyễn dành lời khen ngợi cho những bước tiến của vùng nguyên liệu lõi: "Hiện tại mảng du lịch ở Tà Xùa cũng đang rất là đẹp và đang rất phát triển. Shanam cũng đang làm rất tốt mảng này".

Rõ ràng, khi những "mộc tinh" hàng trăm năm tuổi được khai thác đúng hướng - tôn trọng tự nhiên, đề cao tính dược liệu và gắn chặt với quyền lợi của đồng bào bản địa - trà Shan tuyết sẽ không chỉ là niềm tự hào của văn hóa Việt Nam, mà còn là một khối tài sản kinh tế bền vững cho các thế hệ mai sau.